Wat gebeurt er met je beleggingen als je broker failliet gaat?

Je belegt via een broker. Maar wat als dat bedrijf failliet gaat? Ben je dan je aandelen en je geld kwijt? Meestal niet, maar het hangt af van hoe en waar je beleggingen bewaard worden. In dit artikel lees je hoe dat werkt, wat een compensatiestelsel wel en niet vergoedt, en wat je zelf kunt nagaan.

Zijn mijn beleggingen eigendom van de broker?

Nee. Een broker die beleggingsdiensten verleent, moet het geld en de beleggingen van klanten apart houden van het eigen vermogen. Dat heet vermogensscheiding. Gaat de broker failliet, dan horen jouw beleggingen dus niet bij de boedel waaruit schuldeisers worden betaald. Volgens Rijksoverheid kun je daardoor bij een faillissement nog bij je geld en je beleggingen komen.

In Nederland kan die scheiding op een paar manieren. De beleggingen kunnen bijvoorbeeld staan bij een aparte juridische entiteit die alleen klantvermogen bewaart. Die heet vaak een bewaarbedrijf. Een andere route is bewaring volgens de Wet giraal effectenverkeer (Wge). Dan blijf je zelf rechthebbende op je effecten, los van het vermogen van de broker. De AFM controleert of beleggingsondernemingen zich aan deze regels houden.

En het geld dat op mijn rekening staat?

Geld dat nog niet belegd is, moet ook apart staan. Een beleggingsonderneming zonder bankvergunning zet dat geld bij een bank. Volgens de AFM kan dat sinds juli 2022 ook op één bankrekening voor alle klanten samen, als dat geld juridisch is afgescheiden van het vermogen van de onderneming.

Wat als er toch iets ontbreekt?

Apart houden verkleint het risico, maar haalt het niet helemaal weg. Bij fraude of een rommelige administratie kan er na een faillissement toch iets ontbreken. Daarvoor is er het beleggerscompensatiestelsel.

• Nederlandse beleggingsonderneming. Het Nederlandse stelsel van De Nederlandsche Bank vergoedt maximaal € 20.000 per belegger. Heb je samen met je partner een en/of-rekening, dan is het maximum samen € 40.000.
• Broker uit een ander EU-land. Dan geldt meestal het stelsel van het land waar de broker zijn hoofdkantoor heeft. In de Europese Economische Ruimte is het minimum € 20.000 per belegger. Sommige landen geven meer.
• Ierse broker. Het Ierse Investor Compensation Scheme vergoedt 90% van wat je kwijt bent, tot maximaal € 20.000 per belegger.

Een voorbeeld. Je had € 30.000 aan aandelen bij een Ierse broker die failliet gaat. Na het faillissement blijkt € 10.000 daarvan te ontbreken. Het Ierse stelsel vergoedt dan 90% van € 10.000, dus € 9.000. Ontbreekt er € 30.000, dan krijg je niet € 27.000 maar het maximum van € 20.000.

Belangrijk: een compensatiestelsel vergoedt geen koersverlies. Daalt je aandeel in waarde, dan is dat het normale risico van beleggen. Ook slecht advies valt er niet onder. En uitbetalen kan lang duren: volgens DNB van enkele maanden tot een jaar of langer.

Wat is het verschil met het depositogarantiestelsel?

Het depositogarantiestelsel is voor spaargeld en betaalrekeningen bij een bank. Het beschermt tot € 100.000 per persoon, per bank. Volgens DNB vallen beleggingsproducten zoals aandelen en obligaties daar niet onder. Is je broker geen bank, dan geldt het depositogarantiestelsel voor je beleggersrekening dus niet. Dan is het beleggerscompensatiestelsel het vangnet.

Wat kun je zelf nagaan?

1. Bij wie staat je rekening? Soms is de partij waar je je aanmeldt niet de partij die je beleggingen bewaart. Zoek uit wie je geld en je effecten bewaart, en in welk land.
2. Welk compensatiestelsel geldt? Dat hangt af van het land van de partij die je beleggingen bewaart. Vraag het na als het niet duidelijk op de website staat.
3. Staat de aanbieder in het register? Controleer bij de AFM of de aanbieder een vergunning heeft en of er een waarschuwing is. Een buitenlandse broker die in Nederland actief is, moet daar met een Europees paspoort in staan.
4. Leen je geld om te beleggen? Dan dienen je beleggingen als onderpand. Bij een faillissement is teruggeven dan minder eenvoudig.

Hoe zit dat bij Easybroker?

Easybroker is een introducing broker van Interactive Brokers Ireland Limited (IBIE). Easybroker bewaart zelf geen geld of beleggingen. Je rekening staat bij IBIE, op jouw naam. IBIE houdt je geld en je beleggingen apart van haar eigen vermogen. Gaat IBIE failliet en ontbreekt er toch iets, dan geldt het Ierse stelsel: 90% van wat je kwijt bent, tot maximaal € 20.000 per persoon. Dat stelsel is bedoeld voor particulieren. Gaat Easybroker failliet, dan raakt dat je rekening bij IBIE niet rechtstreeks.

Meer weten?

Lees wat er met je geld gebeurt op waar staat je geld en wat als het misgaat, hoe je Easybroker-rekening beschermd is en wat Interactive Brokers doet. Lees ook wat zijn de risico's van beleggen.

Veelgestelde vragen

Ben ik mijn aandelen kwijt als mijn broker failliet gaat?

Meestal niet. Je beleggingen moeten apart van het vermogen van de broker worden bewaard, en horen dus niet bij de boedel. Ontbreekt er toch iets, dan kan een beleggerscompensatiestelsel een deel vergoeden.

Hoeveel krijg ik terug uit het beleggerscompensatiestelsel?

In Nederland maximaal € 20.000 per belegger. In Ierland 90% van wat je kwijt bent, tot maximaal € 20.000. Koersverlies wordt nooit vergoed.

Geldt het depositogarantiestelsel voor mijn beleggingen?

Nee. Het depositogarantiestelsel geldt voor spaargeld en betaalrekeningen bij banken, tot € 100.000 per persoon per bank. Aandelen en obligaties vallen er niet onder.