Spreiden in de tijd of alles in één keer? Eerlijk vergeleken

Heb je een bedrag om te beleggen, bijvoorbeeld een bonus of een erfenis? Dan kun je het in één keer beleggen, of in stukjes over een paar maanden. Allebei kan. In dit artikel lees je wat onderzoek zegt, wat de voor- en nadelen zijn en wat de kosten per order betekenen.

Wat is het verschil tussen periodiek beleggen en alles in één keer?

Bij alles in één keer beleg je het hele bedrag op één moment. In het Engels heet dat lump sum.

Bij periodiek beleggen verdeel je het bedrag over meerdere momenten. Bijvoorbeeld elke maand een vast bedrag. Je koopt dan de ene keer tegen een hogere koers en de andere keer tegen een lagere. In het Engels heet dat dollar cost averaging.

Er is ook een derde situatie, en die komt het meest voor. Je hebt geen groot bedrag, maar je houdt elke maand iets over van je salaris. Dan beleg je vanzelf periodiek, omdat het geld ook periodiek binnenkomt. De vraag of je moet wachten speelt dan niet.

Wat zegt onderzoek?

Vermogensbeheerder Vanguard vergeleek beide manieren op aandelenmarkten over de hele wereld, met cijfers tot en met 2022. Voor de wereldindex gaan die terug tot 1976. Ze zetten alles in één keer in tegenover het bedrag verdeeld over drie maanden, en keken naar het resultaat na een jaar. Alles in één keer kwam in 61,6% tot 73,7% van de periodes hoger uit, afhankelijk van de markt. Hoe langer je het spreidde, hoe vaker alles in één keer hoger uitkwam (bron: Vanguard).

De reden is simpel. Aandelenmarkten stegen in het verleden vaker dan ze daalden. Wie wacht, staat dan gemiddeld langer aan de zijlijn. Maar let op: dat zijn cijfers uit het verleden, en rendementen uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst. In ongeveer een op de vier tot een op de drie periodes was spreiden juist beter.

Waarom kiezen mensen dan toch voor spreiden?

• Minder spijt. Stel, je belegt € 20.000 en een maand later staat de markt 15% lager. Dat voelt slecht. Heb je het verdeeld, dan raakt die daling maar een deel van je geld.
• Minder timingrisico. Niemand weet of vandaag een goed moment is. Door te spreiden ligt je resultaat minder vast aan één dag.
• Je houdt het makkelijker vol. Een vaste regel, zoals elke maand op dezelfde dag, haalt de twijfel weg. Je hoeft niet steeds opnieuw te beslissen.

Het nadeel: het geld dat nog wacht, belegt niet mee. Stijgt de markt, dan mis je een deel van die stijging.

Hoe ziet dat eruit in een rekenvoorbeeld?

Een eenvoudig voorbeeld met verzonnen koersen. Het is geen voorspelling. Je hebt € 600 en kijkt naar drie maanden. Je koopt een ETF, hele stukken en restjes even buiten beschouwing gelaten.

Scenario A: de koers daalt en herstelt

De koers is € 50, dan € 40, dan weer € 50.

• Alles in één keer. Je koopt 12 stukken van € 50. Na drie maanden is dat € 600 waard.
• Elke maand € 200. Je koopt 4 stukken, dan 5, dan 4. Samen 13 stukken. Na drie maanden is dat € 650 waard.

Scenario B: de koers stijgt

De koers is € 50, dan € 55, dan € 60.

• Alles in één keer. 12 stukken van € 60 zijn € 720 waard.
• Elke maand € 200. Je koopt ongeveer 4, 3,6 en 3,3 stukken. Samen ongeveer 11 stukken, die € 658 waard zijn.

Wat beter uitpakt, hangt dus af van wat de koers doet. En dat weet je vooraf niet.

Wat doen de kosten per order?

Elke aankoop is een order, en elke order kost geld. Bij Easybroker kost een order in een ETF in euro 0,08% van het orderbedrag, met een minimum van € 3. Kosten van derden kunnen erbij komen.

• € 12.000 in één keer. 0,08% is € 9,60.
• € 1.000 per maand, twaalf keer. Elke order kost het minimum van € 3. Samen € 36.
• € 200 per maand. € 3 per order is 1,5% van je inleg.

Leg je kleine bedragen in, dan kan het lonen om minder vaak een groter bedrag te beleggen. Bijvoorbeeld € 600 per kwartaal in plaats van € 200 per maand. Dat scheelt 8 orders per jaar. Alle bedragen staan op tarieven.

Wat past bij jou?

Er is geen antwoord dat voor iedereen klopt. Een paar vragen helpen:

1. Heb je al een buffer? Beleg alleen geld dat je jaren kunt missen. Dalingen van 30% of meer zijn bij aandelen eerder voorgekomen.
2. Kun je een daling vlak na je aankoop aan? Zo niet, dan kan spreiden je helpen om rustig te blijven.
3. Over hoeveel tijd spreid je? Kies een korte periode en leg die vooraf vast. Wie blijft wachten op een beter moment, gaat alsnog de markt timen.
4. Wat kost het? Reken uit wat het aantal orders bij jouw bedrag kost.

Meer weten?

Lees time in the market beats timing the market, de uitleg over ETF's, hoe begin ik met beleggen en wat zijn de risico's van beleggen.

Veelgestelde vragen

Is alles in één keer beleggen beter dan spreiden?

In het verleden kwam alles in één keer vaker hoger uit, volgens onderzoek van Vanguard in 61,6% tot 73,7% van de periodes. Dat is geen zekerheid. Spreiden verkleint de kans dat je net voor een daling alles instapt.

Is maandelijks beleggen verstandig?

Voor veel mensen is het logisch, omdat ze elke maand inkomen hebben. Let wel op de kosten per order: bij kleine bedragen weegt een minimum van € 3 zwaar.

Hoe lang moet ik spreiden als ik een groot bedrag heb?

Daar is geen vaste regel voor. Hoe langer je spreidt, hoe langer een deel van je geld niet belegd is. Leg vooraf vast over hoeveel maanden je het verdeelt en houd je daaraan.